هواشناسی چوپانان - باد 120 روزه سیستان
شهر من کویر وطنم چوپانان

باد 120 روزه سیستان

دوشنبه 15 خرداد 1391 09:45

نویسنده : بهزاد
ارسال شده در: هواشناسی تخصصی ،

باد 120 روزه سیستان (هواشناسی تخصصی سفیر باران)

در بین بادهای محلی ایران بادهای 120روزه سیستان كه در بخش شرقی سرزمین ایران برای مدتی از سال حاكمیت می یابند. محدوده وزش این بادها را خراسان جنوبی تا سیستان و زمان آن را فصل تابستان بیان كرده اند. بنا به نوشته دكتر علیجانی در كتاب آب و هوای ایران ، باد 120 روزه سیستان در دوره گرم سال یعنی از 15 خرداد تا 15 مهر به مدت 120 روز از ارتفاعات شمال شرقی ایران به سرزمین های جنوب شرقی ایران می وزد. به گفته وی این بادها در دامنه جنوبی البرز بسیار مطبوع و خنك است ، اما پس از عبور از بیابانهای خشك دشت كویر و دشت لوت بسیار گرم و خشك می شود به طوری كه در سیستان و بلوچستان پوشش گیاهی را از بین می بردو خسارات جبران ناپذیری را ببار می آورد. با تغییر الگوی فشار در زمستان ،این باد هم ازبین می رود. در سایر منابع هم با اشاره به این كه بادهای 120 روزه سیستان معروف به بادهای لوار ، دنباله بادهای موسمی هندوستان است و از طریق افغانستان و خصوصاً در بیابان تار این كشور قدرت یافته و با عبور از نواحی كم ارتفاع افغانستان چون دشت نا امید وارد ایران می شود. جهت وزش آنها در زابل به غلط شمالشرق – جنوبغرب ذكر گردیده است .

نامگذاری و محدوده وزش باهای 120روزه:

با توجه به وضعیت جغرافیای طبیعی كشور و همچنین پراكندگی الگوهای فشار سطح زمین، به نظر می رسد در بیشتر نواحی ایران بادهای محلی فصل تابستان وجود داشته باشند ولی در هر محل نام مخصوص به خود دارند. تقریباًاكثر ساكنان جنوب خراسان و سیستان و بلوچستان با بادهای معروف 120 روزه آشنایی دارند. به گفته آنان این بادها در فصل گرم سال وزیدن گرفته و از دو مشخصه ؛یكی سرعت و دیگری تداوم زیاد برخوردارند. این بادها در خراسان جنوبی به گرم باد یا تف باد معروف بوده و به سمت ناحیه سیستان ،بادهای لوار یا 120 روزه خوانده می شود . علت اطلاق نام تف باد به آن در خراسان جنوبی كیفیت حرارتی باد مذكور بدون توجه به جهت یا روزهای خاصی است. در این منطقه در روزهای گرم سال هر بادی و با هر جهتی چون گرم است ،تف باد نامیده می شود . در سیستان و خصوصاًزابل نامگذاری باد مذكور بیشتر از عامل زمان تا هر چیز دیگری نشأت می گیرد. از آن گذشته این بادها واقعاً در زابل دارای جهت مشخص تر و ثابت تر ،سرعت بیشتر و زمان مشخص تری می باشندو. كه به طور متوسط هر ساله حدود 120 روز تداوم می یابد. بنابراین وقتی از بادهای 120 روزه سیستان صحبت می كنیم طبیعتاً بایستی محدوده مطالعاتی بخشی از جنوب خراسان تا سیستان و بلوچستان شمالی را در بر گیرد .

به منظور پیگیری نحوه تغییرات فصلی و ماهانه جهت ،تعداد و شدت بادها در منطقه مورد مطالعه(ایستگاههای هواشناسی بیرجند – نهبندان – زابل – زاهدان ) و نهایتاً تفكیك بادهای 120 روزه از سایر بادها اقدام به تهیه و ترسیم گلبادهای ایستگاهها شده است . بر اساس اطلاعات حاصل از این گلبادها می توان زمان ، جهت و سرعت بادهای 120 روزه سیستان را در بخش های مختلف منطقه تعیین كرد. به طور كلی در هر چهار ایستگاه از بهار به بعد ،بادهای غالب در یك یا دو جهت كاملاً مشخص با بیشترین فراوانی و سرعت ظاهر می شوند كه این وضعیت در طول فصل تابستان شدت و ثبات بیشتری می یابد. با شروع فصل پاییز تقریباً وضعیت آرامی در ایستگاهها به چشم می خورد. و به جز در ایستگاه زابل ، در سایر ایستگاهها ،بادهای مختلف دارای شرایط مشابهی از نظر فراوانی و سرعت هستند. این وضع در زمستان و تا حدودی در نیمه اول بهار حفظ می گردد. در 3 ایستگاه نهبندان ،زابل و زاهدان ماههای تیر، خرداد و شهریور و در ایستگاه بیرجند از تیر ماه به بعد با افزایش فراوانی و سرعت باد در یك یا دو جهت مشخص كه منطبق بر جهت غالب بادهای فصل تابستان است ،همراه می باشد. زمان شدید ترین و بیشترین بادها ،دو ماه تیر و مرداد تعیین می شود . كه تقریباً 80 درصد از بادهای وزیده شده در این ماهها سرعتی بیش از 5 متر بر ثانیه دارند.




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: دوشنبه 15 خرداد 1391 09:48



شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic